محو مخلوطهای کوهی از پهنه دشت خوزستان به صلاح نیست
استاندار محترم خوزستان
ریاست محترم سازمان صنایع و معادن خوزستان
ریاست محترم سازمان آب و برق خوزستان
با سلام
همانگونه که استحضار دارید تامین مصالح شن و ماسه و مخلوط برای اجرای طرحهای عمرانی در استان اجتناب ناپذیر است .این مصالح در استان خوزستان از بستر و کناره های رودخانه های موجود در استان و یا مخلوطهای کوهی تامین می گردد. اما برداشت بی رویه این ذخایر از دل طبیعت موجب صدمات جبران ناپذیری به اکولوژی منطقه می گردد. به عنوان نمونه برداشت از بستر رودخانه رامهرمز باعث ایجاد شکاف در کف رودخانه و فرسایش خاک بستر و دیوارهای کناری این رودخانه گردید ه است که پیامدهای فعلی و آتی آن در جای خود قابل محاسبه می باشد.
طی 20 سال گذشته بویژه 5 سال اخیر بهره برداران این مصالح به مخلوطهای کوهی روی آورده اند که پیامدهای آن به مراتب بیشتر و گسترده تر از بستر رودخانه هاست:
در دشت خوزستان مخلوطهای کوهی به سازند بختیاری معروف هستند. و در موقعیتهای زیر واقع شده اند :
الف – شمال شرق شهرستان بهبهان ومحل اجرای طرح پالایشگاه بیدبلند 2 و سنگ مخزن آب گواری نوا
ب- قسمت جنوبی رودخانه مارون تا تلاقی رودخانه رامهرمز به طول حدود 50 کیلومتر که چاههای آب شرب بسیاری بر روی آن در حال بهره برداری است.
پ- شرق شهرستان رامهرمز که چند حلقه چاه برای تامین آب شرب رامهرمز در سالهای اخیر بر روی آن حفاری و مورد بهره برداری قرار گرفته اند.
ج) جنوب رودخانه زهره در امتدادجاده امیدیه به بندر دیلم که چاههای زیادی نیز برای مصارف کشاورزی بر روی همین منابع حفاری شده است.
د- شمال شهرستان های رامهرمز و هفتکل در امتداد جاده هفتکل به مسجد سلیمان به طول حدود 40 کیلومتر که چشمه های آب بسیاری مانند آب لشکر و آب سرتیوک و غیره از آن جاری است.
و- شمال شهرستانهای شوشتر و اندیمشک که قصه شبیه موارد ذکر شده دارند.
جهت استحضار به عرض می رساند که این ذخایر بدلیل نفوذ آب باران و بدلیل آهکی بودن تنها مخزن آب شیرین در خوزستان هستند.به دلیل بهره برداری بی رویه توسط کارخانه های سیمان ، سنگ شکنها و مصرف مستقیم این مخلوطها برای زیر سازی تا چند دهه آینده خبری از این ذخایر و چشمه ها و چاهای موجود و سفره های آب آنها نخواهد بود.
با توجه به اینکه مسئولیت دارم تا از منابع ملی و زیست محیط خود حفاظت کنیم و برداشت از این منابع با مطالعه همه جانبه و اولویت بندی نیازها توام باشد در مقابل این سوال مواجه هستیم که:
آیا به قیمت تمام شدن این سفرهای آب و نابودی چشمه ها و چاهای آب موجود در این ذخایر می بایست برای تامین مصالح به این روند ادامه دهیم یا باید به دنبال جایگزین مناسبی باشیم؟
پیشنهاد: ذخایر عظیم آهکی موجود در دامنه های زاگرس و در شمال خوزستان می تواند جایگزین مناسبی برای مخلوطهای کوهی به منظور تامین مصالح ذکر شده باشد. البته قیمت تمام شده انها قطعا بالاتر است . اما با در نظر گرفتن مصالح ملی و زیست محیطی و احساس مسئولیت در قبال نسلهای آینده ، ترجیح مناسبی است.
قیصر آریایی فر عضو نظام مهندسی معدن استان خوزستان اردیبهشت 1391
هرکه نآموخت از گذشت روزگار/ هیچ نآموزد زهیچ آموزگار